اسپينا بيفيدا

کیفوز چیست و چه علائمی دارد؟
اسفند ۲۰, ۱۳۹۷
تورتیکولی
تورتیکولی و روش های درمان آن
اردیبهشت ۳۰, ۱۳۹۸

اسپينا بيفيدا

اسپينا بيفيدا

اسپينا بيفيدا یکی از ناهنجاری های شایع مادرزادی ستون فقرات است که با وجود شکاف يا نقص بر روی قسمت پشتی ستون فقرات مشخص می شود.

این شکاف سبب بیرون‌ زدگی قسمتی از نخاع از حفره ایجاد شده خواهد شد که می تواند بسیار جدی و خطرناک باشد و ممکن است کیسه پر از مایعی وجود داشته باشد که نخاع را در بر بگیرد و ممکن است این کیسه نیز وجود نداشته باشد.

اسپينا بيفيدا یکی از ناهنجاری های مادرزادی شایع است که در سراسر دنیا از هر ۱۰۰۰ نوزاد یک نوزاد با این ناهنجاری متولد می شود.

اگرچه احتمال بروز نقص در هریک از قسمت های مختلف ستون مهره ها وجود دارد اما اغلب در مهره های انتهایی ستون فقرات رخ می دهد.

اسپينا بيفيدا ممکن است با سایر ناهنجاری های ستون مهره ها همچون انحراف جانبی مهره ها همراه باشد.

این نقص مادرزادی لوله عصبی که با درجات مختلفی رخ می دهد، ممکن است مشکل جدی برای فرد ایجاد نکند و می تواند بحدی جدی باشد که سبب فلج دائمی کودک شود.

این بیماری موجب بروز علائم و عوارض عصبی همچون اختلالات حسی و حرکتی در فرد مبتلا می شود.

بی اختیاری ادرار و مدفوع و ضعف و ناتوانی حرکتی در قسمت های پایین تر از محل بیرون زدگی در مبتلایان به اسپينا بيفيدا دیده می شود که در صورت عدم درمان تشدید و ماندگار خواهد شد، البته میزان بروز این عوارض به میزان و وسعت شکاف و این که چه میزانی از ریشه های نخاعی از محل شکاف خارج شده بستگی دارد.

این بیماری مادرزادی قبل از به دنیا آمدن نوزاد در دوران جنینی از طریق اندازه گیری میزان آلفافتوپروتئين (aFP) در خون مادر و مايع آمينوتيک قابل تخیص است ، به همین دلیل غربالگری های دوران جنینی از اهمیت زیادی برخوردار است و انجام آن ها به تمام خانم های باردار توصیه می شود.

کمبود اسید فولیک در مادر یکی از عواملی است که ریسک این ناهنجاری را افزایش می دهد، به گفته متخصصان مصرف اسید فولیک و مواد غذایی حاوی آن در دروان بارداری می تواند نقش موثری در پیشگیری از این ناهنجاری های مادرزادی دارد.

انواع اسپینا بیفیدا

اسپينا بيفيدا مخفی

خفیف ترین نوع ناهنجاری است که نخاع آسیب جدی ندیده و بسیاری از مبتلایان مشکل خاصی نخواهند داشت.

مننگوسل 

در این نوع ناهجاری قسمتی از مننژ ( پرده ای که دور نخاع را پوشانده است) از شکاف ایجاد شده خارج شده است.

میلومننگوسل

شدید ترین نوع ناهنجاری است که نه تنها مننژ بلکه قسمت هایی از نخاع نیز از شکاف بیرون زده است.

علائم و عوارض اسپينا بيفيدا

  • اختلالات جسمی_حرکتی 
  • بی حسی ، ضعف و فلج اندام های تحتانی
  • عدم تعادل عضلانی در اندام های تحتانی
  • دررفتگی مادرزادی مفصل ران
  • پاچنبری (کلاب فوت)
  • عقب ماندگی ذهنی

دلایل و عوامل خطر

بیماری اسپينا بيفيدا بطور ژنتیکی و مادرزادی رخ می دهد اما عواملی هستند که ریسک بروز آن را افزایش می دهند که عبارتند از :

  • مصرف داروهایی مانند والپروئیک اسید و کاربامازپین در سه ماهه اول بارداری
  • رژیم غذایی نامناسب مادر در دوران بارداری
  • ابتلا مادر به صرع و تشنج در دوران بارداری
  • ابتلا مادر به دیابت در دوران بارداری
  • تب شدید مادر در اوایل بارداری
  • قرار گرفتن مادر در معرض آب بسیار گرم در اوایل بارداری

درمان اسپينا بيفيدا

درمان اصلی و اولیه این ناهنجاری در روزهای ابتدایی تولد جراحی برای بستن شکاف ایجاد شده و قرار دادن نخاعی و یا پرده های نخاعی که از محل شکاف خارج شده اند در محل مناسب خود است.

همان طور که گفته شد این ناهنجاری سبب بروز عوارضی همچون ناتوانی در کنترل مثانه و روده ، مشکلات حرکتی و … است ، بنابراین این کودکان باید تحت نظر متخصصان مغز و اعصاب ، کلیه و مجاری ادراری و فیزیوتراپی قرار بگیرند تا بهترین نتایج درمانی حاصل آید.

فیزیوتراپی برای کمک به کاهش عوارض جسمی_حرکتی ایجاد شده و بهبود وضعیت حرکتی و ضعف اندام ها در کودک مبتلا کمک می کند.

عوارضی همچون پاچنبری و دررفتگی مفصل ران با فیزیوتراپی تا حد زیادی بهبود می یابند.

 

 

کلمات مرتبط :

فیزیوتراپی در سعادت آباد – فیزیوتراپی در غرب تهران – کلینیک فیزیوتراپی خوب – فیزیوتراپی ستون فقرات – دکتر فیزیوتراپی – درمان دستی فیزیوتراپی